У ЗША каву варыць трэба апранутым

Адна з вуліц Спрынґфілда

Фота: Ser Amantio di Nicolao

Ліцэнзія: Creative Commons Attribution-Share Alike 3.0 Unported

19 кастрычніка арыштавалі 29-гадовага жыхара амэрыканскага места Спрынґфілд (штат Вірджынія) Эрыка Ўіл'ямсана (Eric Williamson) за тое, што ён варыў у сваім доме каву голым.

У сваю абарону Ўіл'ямсан кажа, "Так, на мне не было аніякай вопраткі, але я быў адным у маім собскім доме і толькі вылез з ложка. Было цёмна й я зусім ня ведаў, што звонку хтосьці на мяне глядзіць."

А глядзелі на яго жанчына, што йшла міма ягонага дома, ды яе семігадовы сын.

Паводле паліцыі графства Фейрфэкс, дзе знаходзіцца Спрынґфілд, Ўіл'ямсан хацеў, каб яго ўбачылі голым. Зараз яму пагражае год у турме ды штраф у памеры US $2.000 (C $2.160 / Br 5.465.800). Ўіл'ямсан, тым часам, сьвярджае, што ён невінаваты і спрабуе атрымаць ад паліцыі кампэнсацыю за свой арышт.

-----

Зараз слухаю: "Maneo da Ulla/Foliada de Padrenda" у выкананьні Milladoiro.

Да моўнага пытаньня

Кейці перад крамаю "Беларусь", 26 лютага 2009 г.
Фота аўтара.
Усе правы на здымак абароненыя.

У лютым, падчас паездкі ў Нью-Ёрк, мы з Кейці вырашылі схадзіць у краму "Беларусь" (гл. мапу ніжэй).

Ну й бачым на будынку: "BELARUS/BELARUS/БЕЛАРУСЬ. INTERNATIONAL FOOD MARKET. РУССКИЙ МАГАЗИН."

Вось такая наша рэчаіснасьць. Важныя не нашы адказы на пытаньні наконт мовы падчас перапісу. Важнае тое, як мы ў рэальнасьці ўяўляем сябе.

Дарэчы ежы з самой Беларусі ў "Беларусі" ня так многа, але ў цэлым выбар усходнеэўрапейскіх прадуктаў там неблагі. Паводле некаторых, іншай такой крамы ў Нью-Ёрку няма.


View Larger Map

----------------
Зараз слухаю: Capercaillie - Iain Ghlinn' Cuaich
via FoxyTunes

Манрэаль -- чэмпіён

Стадыён "Сапута", хатні стадыён "Імпакту"
Фота: Hugo1009
Гэты здымак не падлягае капірайту

Заўчора наш манрэальскі футбольны клюб "Імпакт" стаў чэмпіёнам Першага Дывізіёну Аб'яднаных Футбольных Ліґ (United Soccer Leagues), у якім удзельнічаюць 11 клюбаў з Канады, ЗША ды Пуэрта-Рыка. Першы Дывізіён зьяўляецца ў рэальнасьці другім узроўнем футбольных спаборніцтваў у зоне ЗША-Канада, пасьля Major League Soccer.

У фінальнай гульне ў суботу "Імпакт" перамог клюб "Ўайткэпс" з Ванкувэра з лікам 3-1. Ґалы за Манрэаль забілі амэрыканец Тоўні Данатэлі, ягоны суайчыньнік Джоўі Ґ'ерцэн і панамец Рабэрта Браўн. Адзіны ґол за Ванкувэр забіў лібэрыец Ансу Турэ.

----------------
Зараз слухаю: Peabo Bryson and Regina Belle - A Whole New World
via FoxyTunes

Мусульмане складаюць 23% чалавецтва

Мячэт у Крушынянах (Польшча) у 2006 г.
Фота: Лукаш Вольны
Гэты здымак не падлягае капірайту.

Паводле справаздачы, падрыхтаванай амэрыканскім НДІ "Форум Пью па Рэліґіі і Грамадзкім Жыцьці", у сьвеце зараз жыве 1,57 мільярда мусульманаў, якія складаюць 23% ад сусьветнага насельніцтва.

Найбольшая колькасьць мусульман (203 мільёны) жыве ў Інданэзіі. За ёй ідуць Пакістан (174 мільёны), Індыя (161 мільён), Банґлядэш (145 мільёнаў) і Эгіпет (79 мільёнаў) (гл. мапу).

Звыш 300 мільёнаў мусульман, г.зн. пятая частка ўсіх мусульман, жыве ў краінах, дзе мусульмане не складаюць большасьць насельніцтва. Найбуйнейшая супольнасьць мінарытарных мусульман жыве ў Індыі.

За выключэньнем Турэччыны, найбуйнешую колькасьць мусульман у Эўропе мае Расея. Паводле гэтай мапы, у Расеі жывуць 16,5 мільёна мусульман, якія складаюць 12% насельніцтва Расеі ды 1% усіх мусульман сьвета. За ёй ідуць Нямеччына (4 мільёны мусульман, 5% насельніцтва), Францыя (3,6 мільёна, 6% насельніцтва), Альбанія (2,5 мільёна, 80% насельніцтва) i Косава (2 мільёны, 90% насельніцтва). Беларусь, паводле аналізу Форума Пью, мае 19 тысяч мусульман, якія складаюць менш чым 1% ад беларускага насельніцтва.

У Паўночнай Амэрыцы няма дзіва, што найбольшая колькасьць мусульман жыве ў ЗША (2,5 мільёна мусульман, 0,8% насельніцтва). Затым ідуць Канада (0,7 мільёна, 2% насельніцтва), Мэксыка (0,1 мільёна, менш чым 1% насельніцтва), Трынідад і Табаґа (78 тысяч, 6% насельніцтва) і Панама (24 тысячы, 0,7% насельніцтва).

Дагэтуль, паводле Форума Пью, агульная колькасьць мусульманаў у сьвеце не была вядомай з навуковай дакладнасьцю. Аналітыкі Форума Пью выкарысталі прыблізна 1.500 крыніц і супрацу 50 дэмоґрафаў ды сацыёляґаў каб дайсьці да сваёй лічбы.

----------------
Зараз слухаю: Milladoiro - Maneo Da Ulla/Foliada De Padrenda
via FoxyTunes

Вяселле ў Агаё

Кейці з маладымі, 3 кастрычніка
Фота: Том Арбар

3 кастрычніка выйшла замуж сястра Кейці Рэбэка, якую ў сямьі называюць Бэк. Імя жаніха Бэнджамін (Бэн) Шпак. Як і шматлікія іншыя людзі з Агаё, Бэн мае заходнеславянскія карані.

Вяселле адбылося ў прыгожым мястэчку Пэрызбурґ, дзе жывуць бацькі Кейці і дзе, дарэчы пажаніліся і мы з Кейці (у 2005 г.). На вяселле прыехалі сваякі Кіскэданаў (сямьі Кейці) пераважна з Усходу ды Сярэдняга Захаду ЗША, ды сваякі Бэна, пераважна з самаго Агаё.

Сярод іншых я такім чынам пазнаёміўся з Кейціным дзедам па лініі мамы, Сэмам Ўудам. У нас у кватэры вісіць некалькі карцін, зробленых Дзедам Сэмам. Што цікава, ён, хоць і нарадзіўся ў ЗША, але ў дзяцінстве жыў тут у Квебеку, у месьце Шэрбрук.

Сярод сваякоў Кейці -- Кіскэданаў, Ўудаў, Шульцаў, Арбараў былі й новыя твары: жонка стрыечнага брата Бэна Ўуда, Рэйчэл, ды жонка яшчэ аднаго стрыечнага брата, Дэйва Шульца, Мэліса. Усяго з гурта дзесяці кузінаў пяць зараз у шлюбе (Кейці была першаю).

У ноч перад вяселлем была вячэра ў маці жаніха. Аказалася, што паміж Бэнам ды Бэк адбылася маленькая спрэчка наконт таго, якой формы будзе пірог на вяселлі. Бэн хацеў квадратны, а Бэк -- круглы. Перамагла, вядома, нявеста. Затое падчас перадвясельнай вячэры мая цешча (і будучая цешча Бэна) падаравала яму ягоны жаданы квадратны пірог.

Самое вяселле складалася з трох частак: вянчаньня, абеда ды танцаў. Вянчаньне адбылося за домам суседзяў Кіскэданаў -- сямьі Рычардсанаў. Сваю сястру з Бэнам абвянчала Кейці (гл. фота). Кейці скончыла міжканфэсіянальную сэмінарыю, і таму мае сэртыфікат міжрэлігійнага пастара. У ЗША гэта дае ёй, у тым ліку, права вянчаць людзей.

Бэн з Бэк вераць у Бога, але хрысьціянамі не зьяўляюцца. Яны хацелі, каб цырымонія іх вянчаньня была духоўнаю, але не хрысьціянскаю. Вось яны й зьвярнуліся да мусульманкі Кейці.

Пасьля казані ды вянчаньня пад акорды арфы госьці пайшлі за дом Кіскэданаў на ўрачысты абед.

У дзень пасьля вяселля было агульнае сьняданьне, зноў за домам Кіскэданаў, а потым госьці разьехаліся. Маладыя паехалі на некалькі гадзін дамоў у Сылвэр Спрынґ (Мэрылэнд), адтуль у Болцімарскі аэрапорт, а адтуль -- на пяць дзён у Барбадас.

Выдаваць дачку замуж у ЗША (дзе арґанізацыяй вяселля звычайна займаецца бок нявесты) гэта вялікая, дарагая, шматмесячная праца. Таму я рады ня толькі за Бэк з Бэнам, але й за сваіх цесьця ды цешчу, бо яны выдалі замуж абодвух дачок, і зараз могуць адпачываць. :)

Мухамад Алі ўзнагароджаны на гістарычнай радзіме

Мухамад Алі ў 2006 г.
Ліцэнзія: Creative Commons Attribution-Share Alike 2.0 Generic

Падчас нядаўняга візіту ў Ірляндыю былога баксёра Мухамада Алі, жыхары места Эніс уручылі яму г.зв. "свабоду горада". Гэта сярэдневяковы інстытут, які дае ягонаму ўладальніку пэўныя прывілеі, напрыклад права пасьвіць сваіх авечак на палях, што належаць гораду. Сёньня "свабода гораду" выкарыстоўваецца выключна як сымбалічны гонар.

Дык чаму ж тады Алі атрымаў гэты гонар менавіта ў Энісе? Справа ў тым, што ў гэтым месьце жыў прадзед Алі па лініі маці, ірляндзец Эйб Ґрэйды (Abe Grady). Ґрэйды эміґраваў у ЗША ў 1862 г. і там ажаніўся з прабабкаю Алі, вольнаю чорнаю жанчынаю. Маці Алі, Адэса Ґрэйды (Odessa Grady), нарадзілася ў 1917 г.

У Энісе 67-гадовы Алі сустрэў чатырох сваіх ірляндзкіх сваякоў. На цырымонію ўзнагароджаньня Алі прыйшлі "тысячы" людзей. Гэта быў першы выпадак уручэньня "свабоды горада" Энісам за апошнія 600 гадоў.

Статыстыка наведваньня блёґу (05.06 -- 04.09)

За апошні квартал (чэрвень-верасень) на гэты блёґ зайшоў 191 чытач (прыблізна 2 ў дзень) з Азіі, Паўднёвай Амэрыкі, Паўночнай Амэрыкі ды Эўропы.

Найвялікшая колькасьць чытачоў (33%) прыйшла сюды зь Беларусі. На другім мейсцы былі чытачы з Канады (23%), на трэцім -- з Турэччыны (20%) (hoş geldiniz!).

Найвялікшая крыніца наведвальнікаў блёґу -- сайт Blogger-a (42% чытачоў прыйшлі адтуль). Тыя, хто прыйшоў сюды праз Google найчасьцей шукалі 'чоудхуры наступная станцыя'.

З часу заснаваньня блёґу (г.зн. 5 сьнежня 2008 г.), сюды прыйшлі 663 чытачы (32% зь Беларусі, 26% з Канады, 14% з ЗША).

Выбары могуць адбыцца сёлета

Майкл Ігнацьеў
Выява капірайту не падлягае

Лідэр Лібэральнай партыі Канады, Майкл Ігнацьеў, сёньня абвесьціў, што ягоная партыя ня будзе далей падтрымліваць цяперашні канадзкі ўрад у парлямэнце. Выступаючы на партыйным зьезьдзе ў Садбэры, Ігнацьеў сказаў у адрас прэмьер-міністра, "Сп. Гарпэр, Ваш час скончыўся."

Ігнацьеў абвінаваціў у нядаўняй эканамічнай крызы асабіста Стывэна Гарпэра, кажучы, што той прынёс Канадзе "найгоршы дэфіцыт у нашай гісторыі" ды "найгоршую адметку непрацоўя за апошнія два дзесяцігодзьдзі".

Па словах Ігнацьева,

Мы, як лібэралы, мусім даць канадцам выбар. Мы можам выбраць маленькую Канаду, зьменшаную, нізкую й дробную краіну. Гэта Канада Стывэна Гарпэра. Мы можам быць лепшымі за гэта. Мы можам быць найболей умнаю, здароваю, зялёнаю, працавітаю, адкрытаю краінаю ў сьвеце, але толькі, калі мы вырашым гэта зрабіць.

Зараз лібэралы зьбіраюцца вынесьці ўраду вотум недаверу ў гэтым месяцы альбо ў кастрычніку. Калі гэты вотум падтрымаюць астатнія апазыцыйныя партыі ў парлямэнце (Новая дэмакратычная партыя ды Квебецкі блёк), дык тады можна чакаць выбараў у лістападзе. Аднак, калі апазыцыя разьдзеліцца па гэтым пытаньні, нічога ў корані бадай ня зьменіцца.

Але вось калі адбудуцца новыя выбары, і калі ў іх перамогуць лібэралы, дык тады да ўлады ў Канадзе павінны прыйсьці нашчадак расейскіх дваранаў, Майкл Ігнацьеў.

Ольмэрт абвінавачаны ў карупцыі

Эгуд Ольмэрт у Сан-Паўлу (Бразылія) у 2005 г.
Фота: Антоніё Мілена
Ліцэнзія: Creative Commons Attribution 2.5 Brazil

Пракуратура Ізраілю афіцыйна выдвінула абвінавачаньне ў трох актах карупцыі былому прэмьер-міністру краіны Эгуду Ольмэрту. Паводле абвінавачаньня, якое займае 61 старонку, Ольмэрт, будучы мэрам Ерусаліма ды міністрам, займаўся "махлярствам, злоўжываньнем даверам, рэґістрацыяй фальшывых карпаратыўных дакумэнтаў ды ўтойваньнем ашуканскіх даходаў."

Пакуль невядома, калі пройдзе суд над Ольмэртам.

Памёр сэнатар Кэнэдзі

Тэд Кэнэдзі (1932-2009)
Выява капірайту не падлягае

25 жніўня памёр "лібэральны леў", сэнатар-дэмакрат са штату Масачусэц, Эдўард Мор "Тэд" Кэнэдзі (Edward Moore "Ted" Kennedy). Ён праслужыў сэнатарам ажно з 1962 г.

Тэд быў наймалодшым ды апошнім з братоў Кэнэдзі. Толькі 11 жніўня памёрла ягоная сястра Юніс. Тэд Кэнэдзі пакінуў сястру Джын (апошняга прадстаўніка ягонага пакаленьня сямьі Кэнэдзі), удаву Вікторыю, дачку Кару, сыноў Эдўарда-малодшага ды Пэтрыка, а таксама чатыры ўнукі ды ўнучкі.

Падчас сваёй доўгай палітычнай кар'еры Кэнэдзі змагаўся за правы расавых, этнічных і сэксуальных меншасьцяў, а таксама за права жанчын на аборты ды за роўнасьць паміж мужчынамі й жанчынамі.

Сэнатар Кэнэдзі ўдзельнічаў у выбарчай кампаніі Барака Абамы і параўнаў яго са сваімі братамі Джонам ды Робэртам.

Членства ЭЗ даражае для Брытаніі

Членскія ўзносы, якія ўносіць Брытанія ў казну Эўразьвязу, павінны вырасьці ў наступным годзе на 60%, паводле Бі-бі-сі.

Брытанія перадасьць ЭЗ £6,4 мільярда (C$11,4 мільярда / Br 29,3 трыльёна) у год, што эквівалентна £260 (C$463 / Br 1.190.568) у год на кожную брытанскую сямью.

У 2004 г., брытанская гадавая кантрыбуцыя складала толькі £53 на сямью.

Паводле брытанскага ўраду, рост у брытанскіх узносах дапаможа новым усходнеэўрапейскім краінам-сябрам ЭЗ, "каб кожная частка Эўрапейскага зьвязу магла чакаць дабрабыту ў будучыні".

Да ўвагі філятэлістаў

22 кастрычніка павінны паступіць у продаж брытанскія паштовыя маркі, прысьвечаныя Алімпійскім ды Паралімпійскім гульням 2012 г., якія павінны адбыцца ў Лёндане.

Абама віншуе мусульман з рамаданам

Барак Абама павіншаваў амэрыканскіх і замежных мусульманаў з наступленьнем рамадана, мусульманскага месяца паста.



Вядома, галоўнаю мэтаю гэтай відэапрамовы было паляпшэньне зьнешнепалітычнага клімату ЗША. Аднак мусульманам усё-ткі прыемна чуць такі выраз павагі да сваёй веры ад амэрыканскага прэзыдэнта. Падыход Абамы зьяўляецца якасна новым і я ўпэўнены, што ён прынясе плён ягонай краіне.

Вось мой пераклад ягонай прамовы:

Ад імя амэрыканскага народу, у тым ліку мусульманскіх супольнасьцяў ва ўсіх 50 штатах, я хачу перадаць найлепшыя пажаданьні мусульманам у Амэрыцы і ва ўсім сьвеце. Рамадан карым [шчодрага рамадану – Р.Ч.]. Рамадан гэта той месяц, падчас якога, паводле веры мусульман, Бог паслаў Кур'ан прароку Мухамаду, пачынаючы з простага слова: ікра [чытай – Р.Ч.] Таму гэта час, калі мусульмане думаюць аб мудрасьці ды наказам, якія спадарожнічаюць зь вераю і аб адказнасьці, якую людзі нясуць адзін да аднаго, і да Бога.

Як многія людзі розных вер, якія пабачылі рамадан праз нашыя супольнасьці і нашы семьі, я ведаю, што гэта сьвяточны час: час, калі разам зьбіраюцца семьі і людзі дзеляцца ежай. Але я таксама ведаю, што рамадан гэта час моцнай набожнасьці ды ўдумлівасьці, час, калі мусульмане трымаюць пост падчас дня і выконваюць малітвы тараўіх [адмысловая штодзённая малітва, якае займае прыблізна гадзіну – Р.Ч.] уначы, чытаючы й слухаючы весь Кур'ан за гэты месяц. Гэтыя рытуалы нагадваюць нам аб прынцыпах, якія мы падзяляем, і ролю іслама ў прасоўваньні справядлівасьці, праѓрэсу, талеранцыі і годнасьці ўсіх людзей. Напрыклад, пост гэта паняцьце, якое падзяляюць многія веры, у тым ліку мая собская хрысьціянская вера, як шлях набліжэньня людзей да Бога, і да тых сярод нас, хто ня ўпэўнены ў тым, што здолее хутка паесьці. І падтрымка, якую мусульмане даюць іншым нагадвае нам аб нашым абавязку прасоўвываць магчымасьці ды дабрабыт для людзей паўсюль. Бо мы ўсе павінны памятаць, што сьвет, які мы хочам пабудаваць і перамены, якія мы хочам зьдзейсніць, павінны пачацца ў нашых собскіх сэрцах і нашых собскіх супольнасьцях.

Гэтым летам, людзі ва ўсёй Амэрыцы адслужылі ў сваіх супольнасьцях, адукуючы дзяцей, дапамагаючы хворым, і прапануючы руку дапамогі тым, хто праходзіць праз цяжкі час. Арѓанізацыі, заснаваныя на веры, у тым ліку шматлікія ісламскія арѓанізацыі, стаялі наперадзе ўдзелу ў гэтым леце службы. І ў гэтыя цяжкія часы гэта зьяўляецца духам абавязку, які мы мусім падтрымаць у наступныя месяцы ды гады.

За амэрыканскімі межамі мы таксама адданыя выконваньню свайго абавязку пабудаваць сьвет, які будзе больш мірным і бясьпечным. Таму мы з адказнасьцю кладзем канец вайне ў Іраку. Таму мы ізалюем ваяўнічых экстрэмістаў і адначасова ўпаўнаважваем народ у такіх мейсцах, як Афганістан ды Пакістан. І таму мы моцна й актыўна падтрымліваем дзьвухдзяржаўнае рашэньне, якое прызнае правы ізраільцянаў і палестынцаў на мірнае ды бясьпечнае жыцьцё. І таму таксама Амэрыка заўсёды будзе абараняць усеагульнае права ўсіх людзей выказваць свае думкі, практыкаваць сваю рэліѓію, удзельнічаць у поўным сэнсе слова ў сваім грамадзтве і быць упэўненымі ў верхавенстве закону.

Усе гэтыя спробы зьяўляюцца часткаю абязацельства Амэрыкі весьці дыялёѓ з мусульманамі й нацыямі з мусульманскімі большасьцямі на базе ўзаемных інтарэсаў і ўзаемнай павагі. І ў гэты час аднаўленьня я хачу паўтарыць сваё абязацельства стварыць новы пачатак паміж Амэрыкаю й мусульманамі ва ўсім сьвеце. Як я сказаў у Каіры, гэты новы пачатак мусіць пацьвярджацца працягнутымі спробамі вучыцца адзін ад аднаго, паважаць адзін аднаго і шукаць судакрананьня. Я веру, што важнаю часткаю гэтага зьяўляецца слуханьне і падчас двух апошніх месяцаў амэрыканскія амбасады ва ўсім сьвеце працягнулі рукі ня толькі ўрадам, але напрамую людзям у краінах з мусульманскаю большасьцю. І з усяго сьвета мы атрымалі адказы наконт таго, як Амэрыка можа быць партнэрам дзеля зьдзяйсьненьня народных жаданьняў. Мы прыслухаліся. І, як і вы, нашым фокусам зьяўляецца рэялізацыя канкрэтных дзеяньняў, якія зробяць розьніцу з працягам часу, як у справах, якія я зараз абмяркаваў і якія знаходзяцца ў галінах бясьпекі ды палітыкі, гэтак і ў сфэрах, якія, паводле вашых словаў, зробяць найвялікую розьніцу ў жыцьцях людзей. Гэтыя кансультацыі дапамагаюць нам прывесьці да жыцьця партнэрствы, да якіх я заклікаў у Каіры: пашырыць праѓрамы па адукацыйным абмене, дапамагаць прадпрымальніцтву й ствараць працоўныя мейсцы, а таксама павялічыць калябарацыю ў галінах навукі ды тэхналёѓіі, падтрымліваючы тым часам пісьменнасьць і тэхнічную адукацыю. Мы таксама рушымся наперад у нашых партнэрствах з АІК [Арѓанізацыяй ісламскай канфэрэнцыі – Р.Ч.] і дзяржавамі-удзельніцамі АІК з мэтай эрадыкацыі поліямэліту, таксама ведучы цесную супрацу з міжнароднаю супольнасьцю, каб процістаяць агульным праблемам здароўя, такім, як H1N1, якое, як я ведаю, асабліва непакоіць шматлікіх мусульманаў, якія рыхтуюцца да хаджа [паломніцтва ў Мэку й іншыя мусульманскія сьвятыні – Р.Ч.]. Мэтаю ўсіх гэтых спроб зьяўляецца прасоўваньне нашых агульных імкненьняў: жыць мірна й бясьпечна, атрымаць адукацыю й працаваць з годнасьцю, любіць нашыя семьі, нашыя супольнасьці й нашую веру.

Будзе патрабавацца час ды цярплівая праца. Мы ня можам памяняць рэчы за адзін дзень. Але мы можам шчыра вырашыць зрабіць тое, што павінна быць зробленым, ідучы ў той жа час у новым накірунку, у бок пункту прызначэньня, які мы шукаем для сябе й для сваіх дзяцей. Гэта тое падарожжа, якое мы мусім выканаць разам. Я вельмі хачу працягнуць гэты дыялёѓ і ператварыць яго ў дзеяньні. І сёньня я хачу пажадаць мусульманам ва ўсёй Амэрыцы і ва ўсім сьвеце, у той час, калі вы вітаеце пачатак рамадану, бласлаўлёнага месяца. Боскага вам міру.

Рамадан мубарак!

Рамаданскія ліхтары ў Каіры (Эгіпет)
Фота: Бэрнадэт Сымпсан
Ліцэнзія: Creative Commons Attribution 3.0 Unported

Віншую ўсіх сваіх чытачоў з пачаткам сьвяшчэннага ісламскага месяца рамадана. Падчас рамадана кожны дарослы й здаровы мусульманін павінны трымаць пост ад зары да зары. Гэта ўключае поўную адмову ад ежы і напояў, у тым ліку вады, падчас дзённых гадзін. Мэта пасту -- узмацаваць веру ў Бога й сувязь зь Ім. Па сваім вопыце ведаю: чалавек, галодны на працягу дня, пачынае разумець, адкуль у яго сапраўды бярэцца ежа й каму ён мусіць быць удзячным за сваё жыцьцё.

Жадаю ўсім братам-мусульманам і сястрам-мусульманкам добрага рамадану. Хай Пан Бог (Аллаг) блаславіць вас і прыме вашыя добрыя дзеяньні.

Абама супраць расізму: хто пераможа?

Расізм -- пытаньне чорна-белае?
Мастак: Ганс Пізэль
Выява знаходзіцца ў грамадзкай уласнасьці

Барак Абама прынёс публічныя прабачэньні паліцыянту, якога ён абвінаваціў у мінулую сераду ў расізме.

Усё пачалося з таго, што да сябе дамоў вярнуўся прафэсар афра-амэрыканазнаўства Гарвардзкага ўнівэрсітэту афра-амэрыканец Гэнры Луіс Ґейц-малодшы (Henry Louis Gates, Jr.). Дзьверы былі зачыненыя на замок, а ў Ґейца не аказалася ключа, і ён быў вымушаны зламаць замок. Усё гэта ўбачыла суседка, якая, не пазнаўшы свайго суседа Ґейца, адразу патэлефанавала па нумары 911.

Хутка прыехала паліцыя места Кеймбрыдж (штат Масачусэц). Сэржант паліцыі па імені Джэймз Краўлі (James Crowley) зайшоў у дом Ґейца і спытаў у яго, хто ён такі. На гэта Ґейц адказаў, што ён -- гаспадар дома і паказаў паліцыянту дакумэнты. Сэржант Краўлі засумняваўся ў сапраўднасьці дакумэнтаў прафэсара і ў выніку Ґейц назваў Краўлі расістам. За такія словы Краўлі арыштаваў Ґейца, абвінаваціўшы яго ў хуліґанстве (disorderly conduct). Гэтае абвінавачаньне потым было скасаванае.

Выступаючы на гэтую тэму падчас прэс-канфэрэнцыі 22 ліпеня, Прэзыдэнт Абама назваў дзеяньні кэймбрыджскай паліцыі "глупымі" і нагадаў, што ў ЗША даўно існуе праблема недаверу паліцыянтаў да амэрыканцаў афрыканскага і лацінаамэрыканскага паходжаньня. Аднак услед за гэтым паднялася хваля крытыкі ў адрас Абамы, асабліва ад рэспубліканцаў, якія заўсёды стаяць гарою за паліцыю ды ўзброеныя сілы. У дапаўненьне трэба адзначыць, што ЗША гэта адна з тых нешматлікіх краін, дзе сярэдні грамадзянін сапраўды паважае паліцыю і паліцыянтаў. Таму словы Абамы аказаліся непапулярнымі.

Тут Абама разьвярнуўся і сказаў, што вінаваты ў гэтай сытуацыі быў ня толькі сэржант Краўлі але й сам Ґейц, і што яму, Абаму, ня трэба было выкарыстоўваць слова "глупы" у адрас паліцыі. Выбачыўшыся перад Краўлі ды кеймбрыджскаю паліцыяй, Абама дадаў, што такія пытаньні лепш за ўсё вырашаюцца за півам, і запрасіў абодвух галоўных пэрсанажаў драмы да сябе ў Белы дом. Паводле ґазэты "Boston Globe", яны зьбяруцца на піва з Абамам 30-га а шостай.

Відавочна, што абраўшы афраамэрыканскага прэзыдэнта Амэрыка не пазбавілася расізму. Адна вячэра з удзелам чорнага прэзыдэнта, чорнага прафэсара-ахвяру й белага паліцыянта (ґазэта "Minneapolis-St. Paul Star-Tribune" прапануе называць яго "сінім" па колеры ягонай уніформы) таксама наўрад ці вырашыць гэтую праблему, адну із самых глыбокіх у амэрыканскім грамадзтве. Аднак, магчыма што зараз белыя паліцыянты будуць крыху больш паважліва ставіцца да афра-амэрыканцаў, каб не апынуцца сярод "глупых" і каб ня піць потым піва з абражанымі. І гэта ўжо праґрэс.

Мая магілёўская прамова ў "Eurozine"-е

Тэкст прамовы, зь якою я выступіў у магілёўскім "Коле сяброў" 11 чэрвеня, передрукаваны ў ангельскім перакладзе ў сеціўным часопісе "Eurozine".

Адкуль я? Ну, адкуль?

Турэччына гэта адна з такіх краін, дзе шмат людзей фізічна падобныя на мяне. На Беларусі я здаюся цемнаскурым і людзі зьдзіўляюцца, дазнаўшыся, што я -- беларус (ня так, як вось тут, але ўсё роўна навіна для іх нечаканая).

У Банґлядэш -- наадварот, я амаль бялявы, і таму там таксама некаторыя пытаюцца, адкуль я. У Кувейце мяне ня раз віталі ў крамах пытаньнямі накшталт "Гіндзі? Бакстані? Філібіні?" (Індыец? Пакістанец? Філіпінец?).

А ў Турэччыне збольшага не пытаюцца, бо у выніку зьмяшэньне бэнґальскіх ґенаў зь беларускімі я падобны на адзін з тыпаў тутэйшага насельніцтва. Аднак, калі я йду кудысьці разам зь Кейці, тады ўсім робіцца цікава, адкуль мы. Але бывае, што, замест таго, каб запытацца, робяць свае здагадкі.

Вось аднойчы йдзем мы па Divanyolu Caddesi, а адзін са шматлікіх афіцыянтаў, якія там зазываюць публіку ў свае рэстарацыі, кажа нам, "Извините!"

"Нет, спасибо," адказваю.

А ён настойвае: "Пожалуйста!" Значыць выснова -- Кейці, відаць, расейка, а я буду таксама хтосьці з былога СССР. Няблага, толькі вось зь Кейці памылка атрымалася.

А вось сёньня зайшлі мы ў Эґіпецкі базар, і адзін прадавач у мяне пытаецца, "Siz Türk müsünüz?" (Ці турак Вы?). Прыемна, калі за свайго прымаюць. А іншы кажа нам, "Шалом, шалом!" Так, хлопец цёмны, дзяўчына бялявая, адкуль яны абодва могуць быць адначасова? Вядома, зь Ізраіля!

Ну а потым вяртаюся я адзін дадому з архіву, а мне насустрач ідзе нехта (відаць, турак), і кажа, "Pakistan, Indian, how are you?" І ідзе далей, слухаючы сваю музыку.

З Днём Мандэлы!

18 ліпеня, у дзень нараджэньня Нэлсана Мандэлы, прайшоў першы Дзень Мандэлы. Гэта штосьці накшталт глябальнага суботніка: Фонд Нэлсана Мандэлы заклікаў усіх жыхароў сьвету правесьці 67 хвілін свайго часу ў добраахвотных дзеяньнях дзеля іншых. Чаму менавіта 67? Таму, што прайшло 67 гадоў, як Мандэла пачаў змагацца з тагачасным апартэідным паўднёваафрыканскім рэжымам.

Падтрымку Дню Мандэлы выказалі ААН ды Рух недалучэньня.

У Паўднёва-Афрыканскай Рэспубліцы "тысячы" чалавек адгукнуліся на гэтую йніцыятыву. Напрыклад, у месьце Матласана (Паўночна-Заходняя правінцыя), група бізнэсоўцаў і грамадзкіх лідэраў пачысьціла 15 дамоў для інвалідаў.

Тым часам, сам Мандэла, якому споўніўся 91 год, адзначыў народзіны дома, разам зь сямьёю ды сябрамі (фоткі тут). А ў Нью-Ёрку прайшоў канцэрт у гонар Мандэлы з удзелам, сярод іншых, Карлы Бруні-Сарказі.

Аднак Элэнар Бэстэр, заснавальніца дзіцячага дому "Райскае гняздо", што ў Кэйптаўне, кажа, што "67 хвілін у год ніколі ня будзе дастаткова". І праўда: хай гэтыя 67 хвілін будуць толькі пачаткам.

Ля Басфора

Стамбул і Басфор зь Міжнароднай касьмічнай станцыі, 2004. Горад выглядае чырвоным, відаць па прычыне сваіх прыгожых чырвоных дахаў.
Фота: NASA (Astronaut photograph ISS008-E-21752)
Фатаграфіі, зробленыя NASA, звычайна непадлеглыя капірайту.

Ад мора ў душы робіцца шырока.
Хай само мора й вузкае.
Хай адваротны бераг відаць, як на далоні.
Затое тут столькі вады,
сколькі за ўсё тваё жыцьцё
на цябе ня падала зь нябёсаў.

Уяві сабе:
сідзіш ты ля Дняпра.
Сёньня ён шырокі:
нядаўна прайшоў шчодры дождж.
Вада цячэ,
Кропля за кропляй,
Хваля за хваляй,
На поўдзень.

Вось тая самая вада ўжо ў Чорным Моры.
Куды ўжо далей ісьці?
Але адна зь яе кропляў плыве,
скоча,
прыгае далей.
Ёй трэба дазнацца, што там.
За гарызонтам.

І вось яна тут. У Басфоры.
Перада мною.

Толькі яе голас цяжка пачуць
Сярод усіх іншых.
Вада тут адаўсюль.
Як і караблі, што лагодна праплываюць.

Аказваецца, я -- цэнтрыст

Паводле "Найменшага палітычнага тэсту ў сьвеце", я зьяўляюся цэнтрыстам. А вы?