Мусульмане складаюць 23% чалавецтва

Мячэт у Крушынянах (Польшча) у 2006 г.
Фота: Лукаш Вольны
Гэты здымак не падлягае капірайту.

Паводле справаздачы, падрыхтаванай амэрыканскім НДІ "Форум Пью па Рэліґіі і Грамадзкім Жыцьці", у сьвеце зараз жыве 1,57 мільярда мусульманаў, якія складаюць 23% ад сусьветнага насельніцтва.

Найбольшая колькасьць мусульман (203 мільёны) жыве ў Інданэзіі. За ёй ідуць Пакістан (174 мільёны), Індыя (161 мільён), Банґлядэш (145 мільёнаў) і Эгіпет (79 мільёнаў) (гл. мапу).

Звыш 300 мільёнаў мусульман, г.зн. пятая частка ўсіх мусульман, жыве ў краінах, дзе мусульмане не складаюць большасьць насельніцтва. Найбуйнейшая супольнасьць мінарытарных мусульман жыве ў Індыі.

За выключэньнем Турэччыны, найбуйнешую колькасьць мусульман у Эўропе мае Расея. Паводле гэтай мапы, у Расеі жывуць 16,5 мільёна мусульман, якія складаюць 12% насельніцтва Расеі ды 1% усіх мусульман сьвета. За ёй ідуць Нямеччына (4 мільёны мусульман, 5% насельніцтва), Францыя (3,6 мільёна, 6% насельніцтва), Альбанія (2,5 мільёна, 80% насельніцтва) i Косава (2 мільёны, 90% насельніцтва). Беларусь, паводле аналізу Форума Пью, мае 19 тысяч мусульман, якія складаюць менш чым 1% ад беларускага насельніцтва.

У Паўночнай Амэрыцы няма дзіва, што найбольшая колькасьць мусульман жыве ў ЗША (2,5 мільёна мусульман, 0,8% насельніцтва). Затым ідуць Канада (0,7 мільёна, 2% насельніцтва), Мэксыка (0,1 мільёна, менш чым 1% насельніцтва), Трынідад і Табаґа (78 тысяч, 6% насельніцтва) і Панама (24 тысячы, 0,7% насельніцтва).

Дагэтуль, паводле Форума Пью, агульная колькасьць мусульманаў у сьвеце не была вядомай з навуковай дакладнасьцю. Аналітыкі Форума Пью выкарысталі прыблізна 1.500 крыніц і супрацу 50 дэмоґрафаў ды сацыёляґаў каб дайсьці да сваёй лічбы.

----------------
Зараз слухаю: Milladoiro - Maneo Da Ulla/Foliada De Padrenda
via FoxyTunes

Мухамад Алі ўзнагароджаны на гістарычнай радзіме

Мухамад Алі ў 2006 г.
Ліцэнзія: Creative Commons Attribution-Share Alike 2.0 Generic

Падчас нядаўняга візіту ў Ірляндыю былога баксёра Мухамада Алі, жыхары места Эніс уручылі яму г.зв. "свабоду горада". Гэта сярэдневяковы інстытут, які дае ягонаму ўладальніку пэўныя прывілеі, напрыклад права пасьвіць сваіх авечак на палях, што належаць гораду. Сёньня "свабода гораду" выкарыстоўваецца выключна як сымбалічны гонар.

Дык чаму ж тады Алі атрымаў гэты гонар менавіта ў Энісе? Справа ў тым, што ў гэтым месьце жыў прадзед Алі па лініі маці, ірляндзец Эйб Ґрэйды (Abe Grady). Ґрэйды эміґраваў у ЗША ў 1862 г. і там ажаніўся з прабабкаю Алі, вольнаю чорнаю жанчынаю. Маці Алі, Адэса Ґрэйды (Odessa Grady), нарадзілася ў 1917 г.

У Энісе 67-гадовы Алі сустрэў чатырох сваіх ірляндзкіх сваякоў. На цырымонію ўзнагароджаньня Алі прыйшлі "тысячы" людзей. Гэта быў першы выпадак уручэньня "свабоды горада" Энісам за апошнія 600 гадоў.

Абама віншуе мусульман з рамаданам

Барак Абама павіншаваў амэрыканскіх і замежных мусульманаў з наступленьнем рамадана, мусульманскага месяца паста.



Вядома, галоўнаю мэтаю гэтай відэапрамовы было паляпшэньне зьнешнепалітычнага клімату ЗША. Аднак мусульманам усё-ткі прыемна чуць такі выраз павагі да сваёй веры ад амэрыканскага прэзыдэнта. Падыход Абамы зьяўляецца якасна новым і я ўпэўнены, што ён прынясе плён ягонай краіне.

Вось мой пераклад ягонай прамовы:

Ад імя амэрыканскага народу, у тым ліку мусульманскіх супольнасьцяў ва ўсіх 50 штатах, я хачу перадаць найлепшыя пажаданьні мусульманам у Амэрыцы і ва ўсім сьвеце. Рамадан карым [шчодрага рамадану – Р.Ч.]. Рамадан гэта той месяц, падчас якога, паводле веры мусульман, Бог паслаў Кур'ан прароку Мухамаду, пачынаючы з простага слова: ікра [чытай – Р.Ч.] Таму гэта час, калі мусульмане думаюць аб мудрасьці ды наказам, якія спадарожнічаюць зь вераю і аб адказнасьці, якую людзі нясуць адзін да аднаго, і да Бога.

Як многія людзі розных вер, якія пабачылі рамадан праз нашыя супольнасьці і нашы семьі, я ведаю, што гэта сьвяточны час: час, калі разам зьбіраюцца семьі і людзі дзеляцца ежай. Але я таксама ведаю, што рамадан гэта час моцнай набожнасьці ды ўдумлівасьці, час, калі мусульмане трымаюць пост падчас дня і выконваюць малітвы тараўіх [адмысловая штодзённая малітва, якае займае прыблізна гадзіну – Р.Ч.] уначы, чытаючы й слухаючы весь Кур'ан за гэты месяц. Гэтыя рытуалы нагадваюць нам аб прынцыпах, якія мы падзяляем, і ролю іслама ў прасоўваньні справядлівасьці, праѓрэсу, талеранцыі і годнасьці ўсіх людзей. Напрыклад, пост гэта паняцьце, якое падзяляюць многія веры, у тым ліку мая собская хрысьціянская вера, як шлях набліжэньня людзей да Бога, і да тых сярод нас, хто ня ўпэўнены ў тым, што здолее хутка паесьці. І падтрымка, якую мусульмане даюць іншым нагадвае нам аб нашым абавязку прасоўвываць магчымасьці ды дабрабыт для людзей паўсюль. Бо мы ўсе павінны памятаць, што сьвет, які мы хочам пабудаваць і перамены, якія мы хочам зьдзейсніць, павінны пачацца ў нашых собскіх сэрцах і нашых собскіх супольнасьцях.

Гэтым летам, людзі ва ўсёй Амэрыцы адслужылі ў сваіх супольнасьцях, адукуючы дзяцей, дапамагаючы хворым, і прапануючы руку дапамогі тым, хто праходзіць праз цяжкі час. Арѓанізацыі, заснаваныя на веры, у тым ліку шматлікія ісламскія арѓанізацыі, стаялі наперадзе ўдзелу ў гэтым леце службы. І ў гэтыя цяжкія часы гэта зьяўляецца духам абавязку, які мы мусім падтрымаць у наступныя месяцы ды гады.

За амэрыканскімі межамі мы таксама адданыя выконваньню свайго абавязку пабудаваць сьвет, які будзе больш мірным і бясьпечным. Таму мы з адказнасьцю кладзем канец вайне ў Іраку. Таму мы ізалюем ваяўнічых экстрэмістаў і адначасова ўпаўнаважваем народ у такіх мейсцах, як Афганістан ды Пакістан. І таму мы моцна й актыўна падтрымліваем дзьвухдзяржаўнае рашэньне, якое прызнае правы ізраільцянаў і палестынцаў на мірнае ды бясьпечнае жыцьцё. І таму таксама Амэрыка заўсёды будзе абараняць усеагульнае права ўсіх людзей выказваць свае думкі, практыкаваць сваю рэліѓію, удзельнічаць у поўным сэнсе слова ў сваім грамадзтве і быць упэўненымі ў верхавенстве закону.

Усе гэтыя спробы зьяўляюцца часткаю абязацельства Амэрыкі весьці дыялёѓ з мусульманамі й нацыямі з мусульманскімі большасьцямі на базе ўзаемных інтарэсаў і ўзаемнай павагі. І ў гэты час аднаўленьня я хачу паўтарыць сваё абязацельства стварыць новы пачатак паміж Амэрыкаю й мусульманамі ва ўсім сьвеце. Як я сказаў у Каіры, гэты новы пачатак мусіць пацьвярджацца працягнутымі спробамі вучыцца адзін ад аднаго, паважаць адзін аднаго і шукаць судакрананьня. Я веру, што важнаю часткаю гэтага зьяўляецца слуханьне і падчас двух апошніх месяцаў амэрыканскія амбасады ва ўсім сьвеце працягнулі рукі ня толькі ўрадам, але напрамую людзям у краінах з мусульманскаю большасьцю. І з усяго сьвета мы атрымалі адказы наконт таго, як Амэрыка можа быць партнэрам дзеля зьдзяйсьненьня народных жаданьняў. Мы прыслухаліся. І, як і вы, нашым фокусам зьяўляецца рэялізацыя канкрэтных дзеяньняў, якія зробяць розьніцу з працягам часу, як у справах, якія я зараз абмяркаваў і якія знаходзяцца ў галінах бясьпекі ды палітыкі, гэтак і ў сфэрах, якія, паводле вашых словаў, зробяць найвялікую розьніцу ў жыцьцях людзей. Гэтыя кансультацыі дапамагаюць нам прывесьці да жыцьця партнэрствы, да якіх я заклікаў у Каіры: пашырыць праѓрамы па адукацыйным абмене, дапамагаць прадпрымальніцтву й ствараць працоўныя мейсцы, а таксама павялічыць калябарацыю ў галінах навукі ды тэхналёѓіі, падтрымліваючы тым часам пісьменнасьць і тэхнічную адукацыю. Мы таксама рушымся наперад у нашых партнэрствах з АІК [Арѓанізацыяй ісламскай канфэрэнцыі – Р.Ч.] і дзяржавамі-удзельніцамі АІК з мэтай эрадыкацыі поліямэліту, таксама ведучы цесную супрацу з міжнароднаю супольнасьцю, каб процістаяць агульным праблемам здароўя, такім, як H1N1, якое, як я ведаю, асабліва непакоіць шматлікіх мусульманаў, якія рыхтуюцца да хаджа [паломніцтва ў Мэку й іншыя мусульманскія сьвятыні – Р.Ч.]. Мэтаю ўсіх гэтых спроб зьяўляецца прасоўваньне нашых агульных імкненьняў: жыць мірна й бясьпечна, атрымаць адукацыю й працаваць з годнасьцю, любіць нашыя семьі, нашыя супольнасьці й нашую веру.

Будзе патрабавацца час ды цярплівая праца. Мы ня можам памяняць рэчы за адзін дзень. Але мы можам шчыра вырашыць зрабіць тое, што павінна быць зробленым, ідучы ў той жа час у новым накірунку, у бок пункту прызначэньня, які мы шукаем для сябе й для сваіх дзяцей. Гэта тое падарожжа, якое мы мусім выканаць разам. Я вельмі хачу працягнуць гэты дыялёѓ і ператварыць яго ў дзеяньні. І сёньня я хачу пажадаць мусульманам ва ўсёй Амэрыцы і ва ўсім сьвеце, у той час, калі вы вітаеце пачатак рамадану, бласлаўлёнага месяца. Боскага вам міру.

Рамадан мубарак!

Рамаданскія ліхтары ў Каіры (Эгіпет)
Фота: Бэрнадэт Сымпсан
Ліцэнзія: Creative Commons Attribution 3.0 Unported

Віншую ўсіх сваіх чытачоў з пачаткам сьвяшчэннага ісламскага месяца рамадана. Падчас рамадана кожны дарослы й здаровы мусульманін павінны трымаць пост ад зары да зары. Гэта ўключае поўную адмову ад ежы і напояў, у тым ліку вады, падчас дзённых гадзін. Мэта пасту -- узмацаваць веру ў Бога й сувязь зь Ім. Па сваім вопыце ведаю: чалавек, галодны на працягу дня, пачынае разумець, адкуль у яго сапраўды бярэцца ежа й каму ён мусіць быць удзячным за сваё жыцьцё.

Жадаю ўсім братам-мусульманам і сястрам-мусульманкам добрага рамадану. Хай Пан Бог (Аллаг) блаславіць вас і прыме вашыя добрыя дзеяньні.

Уражаньні ад Беларусі

Вось такія краявіды вельмі спадабаліся Кейці
Фота: Алекс Зяленка, 2005.
Ліцэнзія: Creative Commons Attribution ShareAlike 2.5

У траўні-чэрвені мы з Кейці пабывалі на Беларусі, я праз амаль дзевяць гадоў, а яна ўпершыню. Ейныя ўражаньні чытайце тут. Было цікава пабачыць сваю радзіму вачамі роднага чалавека з іншай краіны. Найбольш маёй жонцы спадабалася беларуская прырода, найменш -- саўковая архітэктура, якую беларусы працягваюць будаваць, нібы запраграмаваныя.

Мы пабывалі ў маім родным Менску, у Магілёве, дзе жыве большасьць маіх беларускіх сваякоў, у вёсцы Белай у Дрыбінскім раёне, у Горадні, у Берасьці, у Белавескай Пушчы, у Міры. Правялі шмат часу са сваякамі (некаторых зь іх я ня бачыў ці не 20 гадоў), з сябрамі. У Горадні, Белавескай Пушчы, Міры ды Белай я быў упершыню. Горадня нам абодвум вельмі спадабалася сваёй архітэктурай і сваімі прыгожымі касьцёламі, у якіх пануе адчуваньне спакою. Белавеская Пушча, вядома, мейсца цудоўнае. Белая таксама цікавае мейсца, бо там можна пабачыць як працуе населены пункт, створаны для чарнобыльксіх перасяленцаў.

У Міры мы, на жаль, не патрапілі ў замак па прычыне натоўпу турыстаў якія, як і мы, вырашылі прыехаць туды ў суботу. Затое мы зайшлі ў вельмі добра арганізаваны мясцовы музэй, дзе за паўгадзіны дазналіся шмат чаго аб гісторыі мястэчка і ягоных габрэйскіх і татарскіх меншасьцях. Брава адзінаму супрацоўніку гэтага цудоўнага музэю: без перабольшваньня, гэта найцікавейшы музэй, дзе я бываў на Беларусі, бо гісторыя ў ім здаецца жывою.

Схадзілі ў мячэт у Менску: што цікава, будучы беларускім мусульманінам, я ўпершыню пабываў у беларускім мячэце, бо калі я быў на Беларусі ў апошні раз, у 2000 г., менскага мячэту яшчэ не было. Ён усё яшчэ будуецца, але пры тым, што будуецца ёсьць часовае памяшканьне, дзе праходзяць малітвы і якое ўнутры зьяўляецца хоць і маленькім, але ўтульным і прыгожым мячэтам. Што было асабліва прыемна бачыць, дык гэта колькасьць беларусаў, якія прынялі іслам. Калі хто цікавіцца мячэтам, ён знаходзіцца на вул. Ігнаценкі, што ля пр. Пераможцаў.

Вельмі было прыемна пабываць на Беларусі, але адна рэч рэзала вока: ізаляванасьць ад вонкавага сьвету. Калі я перакладваў для Кейці на ангельскую мэню ў рэстарацыі ці што іншае, на яе глядзелі, як на нешта сапраўды дзіўнае. Як гэта, маўляў, сюды трапіла дзяўчына адтуль, з Захаду? Увогуле, за амаль месяц мы пачулі ангельскую мову мабыць чатыры разы і нямецкую аднойчы. Можна некалькі дзён хадзіць па вуліцах і ня ўбачыць чалавека іншай расы. Турысты з-за мяжы калі й ёсьць дык, відаць, у асноўным з Расеі. Выехалі мы на пару дзён у Вільню, і аж дыхаць стала вальней: зноў Захад.

Я не таму гэта кажу, што сабе адчуваю такім уж заходнім (хоць па мэнталітэце я, напэўна, і ёсьць больш заходнім, чым усходнеславянскім). Я таму, што там дзе я жыву (у Манрэалі), ці там, дзе я жыў раней (у Вашынґтоне), ці яшчэ раней (у мястэчку Ґрынэл у Аёве), ці яшчэ раней (у Кувейце), альбо там, дзе я знаходжуся зараз (у Стамбуле) усюдых відаць людзей з усіх канцоў сьвету, усіх колераў скуры, якія гавораць на самых розных мовах. У Менску гэта, дай Бог, таксама калі-небудзь будзе, але пакуль Беларусь да гэтага не гатовая.

Ну прыедуць тысячы ангельцаў, каб выпіць, ці немцаў, каб схадзіць на футбол, ці можа (можа й такое будзе) хто-небудзь зацікавіцца нашай гісторыяй і прыедзе глядзець на нашыя замкі й старажытныя мястэчкі, альбо на нашу прыроду. І што іх чакае? Пэрсанал у сфэры паслуг, які ня ведае ангельскай (куды там ангельская, нават на зварот па-беларуску адказвае па-расейску), і не ўсьміхаецца пакупнікам. Гатэлі, дзе, нягледзячы на тры (!) зоркі, мужу й жонцы немагчыма паспаць у нумары з аднім вялікім ложкам замест двух мініяцюрных. Гарады без мапаў у грамадзкіх мейсцах, брудныя (жахлівыя) грамадзкія туалеты, адсутнасьць надпісаў на лацінцы ў грамадзкім транспарце й на шашах. Недастаткова адмяняць візавы рэжым; трэба ў першую чаргу скасаваць савок.

Аднак аб станоўчым. Мала дзе ў сьвеце знойдзеш такіх шчодрых, такіх адкрытых людзей, як на Беларусі. Нават прадавачка можа й не ўсміхнецца, але шчыра скажа, "На здоровье". Іншаземец не зразумее, але мне ў сэрцы робіцца цёпла. "У высоких берёз своё сердце согреть..." Цёплыя людзі і чароўныя, дрымучыя лясы: вось чаму мяне заўсёды цягне вярнуцца на Беларусь.

Далоў тэрарызм! Ісламафобію таксама

Перадрукоўваю тут адказ, які я толькі-што напісаў на страшэнна ісламафобскі пост "gsbelarus"-a:

Чытаў я Ваш блёг, увогуле цікава, але на вось зьнянацку: "Іслам трэба спыніць. Любым коштам. Гэта ня людзі, гэта жывёлы." Прабачце, я не жывёліна. Я мусульманін, і такой жа чалавек, як і Вы. Я таксама, як і Вы, супраць забойства цывільных у любой краіне. Так жа, як і абсалютная большасьць мусульманаў. Я таксама быў абуранны тэрарыстычнымі актамі ў Мумбаі. Дарэчы, сярод людзей, забітых гэнымі тэрарыстамі, былі і мусульмане.

Паводле апытаньняў Gallup-а, 74% інданэзійцаў, 86% пакістанцаў, 81% банглядэшцаў і 80% іранцаў лічуць, што тэрарызм -- ніколі не апраўданы. У той жа час, толькі 46% амэрыканцаў лічуць, што ўзброеныя нападзеньні на цывільных жыхароў (г.зн. тэрарызм) ніколі нельга апраўдаць. Што, калі я з гэтага зраблю выснову, што хрысьціяне -- жывёлы? Падчас басьнійскай вайны, праваслаўныя сербы забілі дзясяткі тысяч цывільных мусульман, бо тыя прагаласавалі на рэфэрундуме за незалежнасьць ад былой Югаславіі. Што, калі я з гэтага зраблю выснову, што праваслаўныя хрысьціяне -- жывёлы? Калі экстрэмісты-гінду забілі як мінімум 790 цывільных мусульманаў у той жа Індыі ў 2002 г. -- што, калі я б зрабіў выснову, што гінду -- жывёлы? Калі ласка зразумейце, што лаянка й нянавісьць нічога станоўчага не даюць.

Дарэчы, індыйскія мусульмане адмовіліся пахаваць целы мумбайскіх тэрарыстаў на мусульманскіх могілках, бо ня лічуць іх мусульманамі па прычыне іхных злачынстваў.

Рэкамэндую Вам артыкул індыйскай пісьменьніцы Арундхаці Рой (не мусульманкі) наконт нападу на Мумбай.

Дарэчы, цікава, што паводле gsbelarus-а, ахвяры мумбайскіх тэрарыстаў гэта "мы". А вышэйзгаданыя ахвяры-мусульмане ў Босьніі і Індыі, гэта для яго таксама "мы"? Альбо мабыць гэта "яны", якіх, на яго думку, можна забіваць без праблемаў?

Сястра Ш.

Сёньня Кейці пайшла на вячэру да сваёй сяброўкі Ш. Зь ёю мы пазнаёміліся нядаўна: месяцы два таму. Аднойчы Кейці зайшла памаліцца ў мусульманскі малельны пакой у Маꥳле й там сустрэла дзяўчыну, якая адначасова там малілася. Я ў той час чакаў Кейці ў рэстарацыі Al-Taïb непадалёк адтуль. Кейці сказала Ш., што яе муж з краіны, аб якой тая напэўна ніколі ня чула: з Беларусі. Тут выявілася, што сама Ш. таксама беларускага паходжаньня!

Дужа было прыемна гэтак нечакана пазнаёміцца зь сястрою па веры й нацыянальнасьці. Што тут казаць? Субхан Аллаг!

----------------
Зараз слухаю: Dahmane El Harrachi - Ya Rayah (Remix)
via FoxyTunes

Раство аднаго мусульманіна

Манрэаль зімнім вечарам
Фота: Дэйвід Іліф
Ліцэнзыя: Creative Commons Attribution ShareAlike 3.0

Што не кажы, але крыху самотна ў Паўночнай Амэрыцы не сьвяткаваць Раство. У Квебеку быццам бы амаль усе выдаюць сябе за сьвецкіх, для якіх каталіцтва гэта нешта, з чым жылі іх дзяды да "Ціхай рэвалюцыі". Але адразу пасьля Гэлаўіну ў крамах пачынаюць гучаць калядныя песьні -- за месяц да таго, як іх уключаюць значна больш рэлігійныя амэрыканцы. А ў вечары перад Раством выйдзі пахадзіць па вуліцах. Вакол амаль нікога няма, бо ўсе альбо ў касьцёлах, альбо дома зь сямьёю. Зайдзі ў вялікую бібліятэку, і ты апынесься амаль сам насам з бібліятэкарам, якога шкада, бо ён да пятай ня можа пайсьці дадому. Патэлефануй сваякам-мусульманам у Ґаціно раніцаю на Раство і там дзевяцігадовая стрыечная сястрычка Русэлі табе скажа, "Merry Christmas! Oh, we don't do Christmas" (З Раством! Ой, мы ж не сьвяткуем Раство). :)

А тым часам жонка-мусульманка сьвяткуе Раство са сваёю пратэстанцкаю сямьёю ў Пэрызбурґу. Ну што тут зробіш? Трэ й мне неяк гэты дзень адзначыць. Народзіны прарока, усё-ткі (мір яму!), хоць дату Царква і ўзяла са сьвята рымскага бога Сола Інвіктуса (Сонца Непераможнага).

Ну й вось, прыгатаваў я сабе сьвяточную вячэру з навазеландзкай бараніны па гэтым рэцэпце, толькі, канечне, без віна. Дзякуй Богу, атрымалася няблага. Дарэчы, навазеландзкая бараніна, што прадаецца ў Паўночнай Амэрыцы, адказвае мусульманскім рытуальным патрабаваньням. Усё-ткі добра быць мусульманінам у Паўночнай Амэрыцы.

----------------
Зараз слухаю: Золотое Кольцо - Оттепель
via FoxyTunes

Як гучыць Кур'ан

Мішары Рашэд Аль-Афасы, імам Вялікага мячэту ў Кувэйце, чытае суру аль-Мульк (Панаваньне) з Кур'ану. Сапраўды таленавіты чалавек (ма ша' Аллаг).

Ід мубарак!

Святкаваньне Байраму ў самалійскім мячэце, 2006 г.
Фота: RoboRanks
Ліцэнзыя: GNU Free Documentation License

Віншую ўсіх сваіх чытачоў, як мусульманаў, так і не, з нагоды Курбан-Байрама! Гэтае сьвята нагадвае мусульманам аб тым дні, калі Прарок Аўраам (па-арабску Ібрагім) (мір яму!) паказаў сваю гатоўнасьць ахвяраваць свайго сына Богу, і ягоны сын (мір яму!) у той жа час паказаў пакорнасьць боскаму загаду. Бог хацеў ад іх не крыві чалавечай, а набожнасьці. Таму Ён прыслаў Аўрааму барана, які й быў ахваравяны шчасьлівым бацькам. Дай нам Божа мудрасьці навучыцца такой жа паслухмянасьці Тваім загадам. Бо

Кто лучше исповедует религию, чем тот,
Кто предал лик свой Богу,
Добро творит благочестиво,
И следует путем ханифа Ибрахима!
Поистине, Господь взял другом Ибрахима!
(Кур'ан, 4:125. Інтэрпрэтацыя Іман Валерыі Порахавай)

Мы з Кейці й мамаю адсвяткавалі Курбан-Байрам (па-арабску Ід аль-Адха) разам зь сябрамі й знаёмымі з Афганістану, Індыі, Ірану, Канады, Марока, Мэксыкі, Сырыі й Уругвая. Для мяне гэтая разнастайнасьць ёсьць адною з улюбёных рысаў Манрэалю. Здаецца, што ўвесь сьвет -- тут!